انواع قرارداد پیمانکاری، برای تنظیم یک قرارداد پیمانکاری باید ابتدا طرفین قرارداد کاملاً دقیق تعیین شده و رابطه آنها با یکدیگر نیز کاملا مشخص شود. سپس تبیین ماهیت خدمت موضوع قرارداد باید تعیین شود. یعنی مفصلاً تشریح شود که کارفرما از پیمانکار چه انتظاراتی دارد. شرایط پرداخت و شرایط خاتمه قرارداد نیز در انتهای قرارداد اضافه میشود.
روش پرداخت مقطوع
در این روش پیمانکار تعهد می نماید که موضوع قرارداد را بصورت کامل و در قبال مبلغی مشخص به اتمام برساند. از مزیتهای این روش سهولت رسیدگی به وضعیتها و پرداخت آنها و کاهش دعاوی در حین اجرای پروژه می باشد.
پیش نیاز استفاده از این روش طراحی کامل و دقیق و تعیین دقیق مشخصات فنی می باشد تا اولا مقایسه قیمت پیشنهاد دهندگان به سهولت صورت گیرد و ثانیاً پیمانکاران نسبت به ارائه قیمت واقع بینانه تر اقدام نموده و ریسک آنها کاهش یابد. در این روش کارفرما جهت پرداخت وضعیت های پیمانکار از نمودارهای پیشرفت زمانی و فیزیکی استفاده می کند.
معایب روش پرداخت مقطوع
با توجه به انتقال کامل ریسک به پیمانکار در زمان عدم ثبات اقتصادی امکان دارد پیمانکار قادر به اتمام پروژه نبوده و در نتیجه تعطیلی کار شود.
هرگونه تغییر با مقاومت پیمانکار مواجه خواهد شد.
روش پرداخت بر اساس فهرست بهاء
در این روش مبلغ قرارداد جمع مبالغ تعیین شده جهت هر یک از فعالیتها می باشد که به طور مجزا و بر اساس فهرست بهاء پایه محاسبه شده است. فهرست بهاء پایه در ایران از طرف معاونت نظارت و راهبری ریاست جمهوری تهیه و در آن هزینه انجام کلیه فعالیتها به تفکیک درج می گردد.
در این نوع قراردادها می بایست ابتدا نقشه ها و مشخصات فنی بصورت کامل توسط مشاور تهیه گردیده تا پیمانکار بر اساس آنها حجم دقیق مصالح و فعالیتها را برآورد نماید و سپس بر اساس فصلهای مختلف فهرست بهاء قیمت هر فعالیت و در انتها هزینه کل اجرا مشخص شود. صورت وضعیتها نیز بر اساس فعالیتهای اجرا شده و مطابق فهرست بهاء محاسبه و پرداخت خواهد شد.
انواع قرارداد پیمانکاری، برای تنظیم یک قرارداد پیمانکاری باید ابتدا طرفین قرارداد کاملاً دقیق تعیین شده و رابطه آنها با یکدیگر نیز کاملا مشخص شود. سپس تبیین ماهیت خدمت موضوع قرارداد باید تعیین شود. یعنی مفصلاً تشریح شود که کارفرما از پیمانکار چه انتظاراتی دارد. شرایط پرداخت و شرایط خاتمه قرارداد نیز در انتهای قرارداد اضافه میشود.
روش پرداخت مقطوع
در این روش پیمانکار تعهد می نماید که موضوع قرارداد را بصورت کامل و در قبال مبلغی مشخص به اتمام برساند. از مزیتهای این روش سهولت رسیدگی به وضعیتها و پرداخت آنها و کاهش دعاوی در حین اجرای پروژه می باشد.
پیش نیاز استفاده از این روش طراحی کامل و دقیق و تعیین دقیق مشخصات فنی می باشد تا اولا مقایسه قیمت پیشنهاد دهندگان به سهولت صورت گیرد و ثانیاً پیمانکاران نسبت به ارائه قیمت واقع بینانه تر اقدام نموده و ریسک آنها کاهش یابد. در این روش کارفرما جهت پرداخت وضعیت های پیمانکار از نمودارهای پیشرفت زمانی و فیزیکی استفاده می کند.
معایب روش پرداخت مقطوع
با توجه به انتقال کامل ریسک به پیمانکار در زمان عدم ثبات اقتصادی امکان دارد پیمانکار قادر به اتمام پروژه نبوده و در نتیجه تعطیلی کار شود.
هرگونه تغییر با مقاومت پیمانکار مواجه خواهد شد.
روش پرداخت بر اساس فهرست بهاء
در این روش مبلغ قرارداد جمع مبالغ تعیین شده جهت هر یک از فعالیتها می باشد که به طور مجزا و بر اساس فهرست بهاء پایه محاسبه شده است. فهرست بهاء پایه در ایران از طرف معاونت نظارت و راهبری ریاست جمهوری تهیه و در آن هزینه انجام کلیه فعالیتها به تفکیک درج می گردد.
در این نوع قراردادها می بایست ابتدا نقشه ها و مشخصات فنی بصورت کامل توسط مشاور تهیه گردیده تا پیمانکار بر اساس آنها حجم دقیق مصالح و فعالیتها را برآورد نماید و سپس بر اساس فصلهای مختلف فهرست بهاء قیمت هر فعالیت و در انتها هزینه کل اجرا مشخص شود. صورت وضعیتها نیز بر اساس فعالیتهای اجرا شده و مطابق فهرست بهاء محاسبه و پرداخت خواهد شد.
مزایای روش فهرست بهاء
مبلغ پرداخت شده بابت کارکرد از طرف کارفرما دقیقاً معادل حجم کار انجام شده می باشد.
چنانچه نقشه های اجرایی کامل و دقیق باشد و حجم مصالح و فعالیتها نیز صحیح برآورد شده باشد.
مبلغ اجرای کار، هزینه های اجرادر ابتدا مشخص می باشد.
در صورتیکه تغییراتی مدنظر باشد و ضروری تشخیص داده شود با توجه به اینکه مبنای محاسبات فهرست بهاء می باشد طرفین نمی توانند ادعای خاصی نمایند و در حقیقت کلیم ها کاهش خواهد یافت.
معایب روش فهرست بهاء
چنانچه پروژه بیش از زمان پیش بینی شده در قرارداد به طول انجامد مبلغ پرداختی مشمول بخشنامه تعدیل شده قیمتها به روز رسانی می شود و در نتیجه برآوردهای اولیه تغییر می کند. -رسیدگی به صورت وضعیتها تخصصی و زمانبر می شود. -در صورت ایجاد تغییر، تعیین فصل و ردیف پرداختی کاری تخصصی و دشوار است.
روش پرداخت هزینه بعلاوه درصد ثابت
در حقیقت همان روش plus Cost می باشد. با این تفاوت که برای درصد پرداختی به پیمانکار حداکثر تعریف شده و بیشتر از آن قابل پرداخت نمی باشد لذا انگیزه افزایش هزینه ها بمنظور بالا رفتن دستمزد کاهش می یابد.
روش پرداخت هزینه بعلاوه حق الزحمه ثابت
در این روش که برگرفته و تلفیق دو روش plus cost , sum lump می باشد . کارفرما کلیه هزینه های اجرا بعلاوه حق الزحمه ای ثابت و مشخص که در ابتدا به توافق طرفین رسیده است را پرداخت می نماید.